Αρχιτεκτονική Φωτογραφία

Η αρχιτεκτονική φωτογράφιση στην προώθηση του τουριστικού προϊόντος

από Ανδρέας Σφυρίδης, Φωτογράφος

Η αρχιτεκτονική φωτογραφία είναι ζωτικής σημασίας για την ανάπτυξη και προώθηση του τουρισμού, καθώς προσφέρει μια καλλιτεχνική, πληροφοριακή και ελκυστική απεικόνιση των τουριστικών υποδομών, προορισμών και συμβάλλει στη διατήρηση και τεκμηρίωση ιστορικών μνημείων, ενώ ταυτόχρονα γίνεται μέσο τουριστικής εκπαίδευσης, δίνοντας έμφαση στη σημασία της πολιτιστικής κληρονομιάς και ταυτότητας της χώρας .

Η αρχιτεκτονική φωτογραφία απαιτεί ιδιαίτερη τεχνική και προσοχή στις λεπτομέρειες, καθώς στόχος μου είναι να αναδειχθούν τα χαρακτηριστικά των κτιρίων, των χώρων και των δομών, με τρόπο που να αποπνέει την αισθητική και τη λειτουργικότητά τους. Κατά βάση είμαι αρχιτεκτονικός φωτογράφος γι΄αυτό και επιδιώκω να συνδέομαι στενά και να ταυτίζομαι πάντα με το εκάστοτε concept που χαρακτηρίζει ένα αρχιτεκτονικό έργο.

Τα κύρια χαρακτηριστικά των φωτογραφιών μου είναι:

Με όλα αυτά πετυχαίνω να αποδίδω αντικειμενικά την αυθεντική ατμόσφαιρα, την αισθητική και τις διάφορες πτυχές της αρχιτεκτονικής του κτιρίου, των δομών και των χώρων του. Τέλος, αποφεύγω τη χρήση υπέρ ευρυγώνιων φακών, για να μην έχω το φαινόμενο των  αντιαισθητικών και αφύσικων παραμορφώσεων μέσα στην εικόνα. Είναι πολύ σημαντικό το ότι κατά τη διάρκεια της φωτογράφισης, ακολουθώ πιστά τις τεχνικές οδηγίες του εκάστοτε αρχιτέκτονα με τον οποίο συνεργάζομαι. 

Οι καθοριστικοί παράγοντες στην αρχιτεκτονική φωτογράφιση

Κατανόηση του Αρχιτεκτονικού Σχεδίου

Πριν τη φωτογράφιση, στη διάρκεια του PPM (Pre Production Meeting), ζητώ ένα αναλυτικό creative brief με πληροφορίες και υλικό για να κατανοήσω την αρχιτεκτονική του κτιρίου και το συνολικό σχέδιο έτσι ώστε να καταφέρω να το αποτυπώσω με τον καλύτερο και τον πιο αυθεντικό τρόπο. Σκοπός μου των εικόνων μου είναι να αναδεικνύουν τα βασικά χαρακτηριστικά της δομής, τις γραμμές, τα ανοίγματα και την αναλογία του χώρου. Δίνω μεγάλη έμφαση στις λεπτομέρειες των όγκων και εστιάζω στις υφές των υλικών όπως,  (ξύλο, πέτρα, μέταλλο), στις λεπτομέρειες της κατασκευής και στα μικρότερα αρχιτεκτονικά στοιχεία, όπως διακοσμητικά μοτίβα ή ιδιαίτερες αρχιτεκτονικές γραμμές. Σέβομαι ευλαβικά τον αρχιτεκτονικό σχεδιασμό τόσο φωτιστικά όσο και διακοσμητικά. 

Σύνθεση και Γωνία Λήψης

Η μεγάλη επαγγελματική εμπειρία που έχω αποκτήσει μ’ έχει οδηγήσει στο να συνθέτω το κάδρο μου πολύ προσεκτικά και μελετημένα για να πετυχαίνω πάντα ένα άρτιο αποτέλεσμα. Αναζητώ τη καλύτερη δυνατή γωνία λήψης, η οποία αποδίδει τις σωστές αναλογίες και τα χαρακτηριστικά του κτιρίου ή του χώρου. Συχνά επιλέγω γωνίες μέσα από τις οποίες αποφεύγω διάφορες οπτικές παραμορφώσεις όπως η παραμόρφωση της προοπτικής των κατασκευών ή χώρων.

Φωτισμός

 Ο φωτισμός είναι καθοριστικός στην αρχιτεκτονική φωτογραφία. Φυσικό φως (π.χ., η ανατολή ή το ηλιοβασίλεμα) μπορεί να δώσει ένταση και βάθος στις εικόνες, ενώ ο τεχνητός φωτισμός (όπως τα φώτα του κτιρίου κατά το απόγευμα) μπορεί να προσφέρει δραματική ατμόσφαιρα. Η ισχυρή αντίθεση μεταξύ φωτεινών και σκοτεινών περιοχών μπορεί να αναδείξει τις γραμμές και τις υφές των επιφανειών. Συμπεριφέρομαι  μια αρχιτεκτονική κατασκευή σαν ένα ζωντανό οργανισμό που ζει και αναπνέει. Με το φώς του ήλιου μεταλλάσσεται και δημιουργεί συνεχώς διαφορετικούς φωτισμούς και αποχρώσεις καθόλη τη διάρκεια της ημέρας. 

Step by step

Φωτογραφίζω κυρίως με φυσικό φωτισμό και επιλέγω να πραγματοποιώ τις λήψεις μου μέσα σ’  εκείνες τις ώρες, όπου οι φωτιστικές συνθήκες είναι ιδανικές για την ανάδειξη των εσωτερικών και εξωτερικών χώρων. 

Η επαγγελματική μου έγνοια με οδηγεί συχνά στο να αναζητώ για να  ανακαλύψω μέσα στη διάρκεια της ημέρας, το λεγόμενο «pic time» του χώρου. Είναι εκείνη η ώρα όπου ο υπάρχων φωτισμός γίνεται πολύ ατμοσφαιρικός, γι΄αυτό και προχωρώ στη φωτογράφιση έχοντας ιδανικές φωτιστικές συνθήκες που επιτρέπουν την καλύτερη δυνατή απεικόνιση και αποτύπωση, τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά. 

Στους εσωτερικούς χώρους, δουλεύω πάντα με απόλυτο σεβασμό στο φυσικό φως που κυριαρχεί μέσα σ’ αυτούς γι΄ αυτό και δεν αλλοιώνω φωτιστικά, ούτε επεμβαίνω χρωματικά στο δημιούργημα του αρχιτέκτονα. 

Χρησιμοποιώ τεχνητό φωτισμό με πολύ προσοχή και μόνο στην περίπτωση που κρίνω ότι, οι υπάρχουσες φωτιστικές συνθήκες είναι ανεπαρκείς και χρειάζεται να τονωθεί ο υπάρχων ατμοσφαιρικός φωτισμός. 

Προσανατολισμός  

Ο προσανατολισμός είναι ένας από τους πιο σημαντικούς παράγοντες στην αρχιτεκτονική φωτογραφία ο οποίος επηρεάζει καθοριστικά το τελικό αποτέλεσμα των εικόνων που πραγματοποιώ. Ως επαγγελματίας φωτογράφος χρειάζεται να κατέχω βασικές γνώσεις προσανατολισμού, όπου με τη βοήθεια της τεχνολογίας και εξειδικευμένων εφαρμογών, μου παρέχεται η δυνατότητα  ν΄αποκτώ, πλήρη γνώση του σημείου που βρίσκεται μια κατασκευή. Ο προσανατολισμός για εμένα καθορίζει την επιλογή της ώρας της φωτογράφισης. 

Το πλάγιο πρωϊνό φως και το αντίστοιχο απογευματινό είναι ιδανικό για φωτογράφιση για το λόγο ότι αναδεικνύει:

Καιρικές συνθήκες

Οι καιρικές συνθήκες παίζουν καθοριστικό ρόλο στην αρχιτεκτονική φωτογράφιση, επηρεάζοντας τη φωτεινότητα, την ατμόσφαιρα και την αισθητική των τελικών εικόνων που δημιουργώ. Οι καιρικές συνθήκες δεν με περιορίζουν στην αρχιτεκτονική φωτογράφιση, αντίθετα, μου προσφέρουν ευκαιρίες για πολύ ιδιαίτερες λήψεις. Σε κάθε καιρό έχω την ικανότητα να αναδείξω μέσα από το φακό μου τις διαφορετικές πτυχές μιας αρχιτεκτονικής κατασκευής τόσο εσωτερικά, όσο και εξωτερικά.

Νυχτερινές λήψεις

Οι νυχτερινές μου λήψεις στην αρχιτεκτονική φωτογράφιση είναι εξαιρετικά εντυπωσιακές και αναδεικνύουν στοιχεία του κτιρίου που “κρύβονται” κατά  τη διάρκεια της ημέρας. Στόχος μου είναι η ανακάλυψη και η ανάδειξη αυτών των κρυμμένων στοιχείων.

Τα βασικά χαρακτηριστικά των νυχτερινών μου λήψεων είναι:

Ατμοσφαιρικότητα 

Χρησιμοποιώ στις εικόνες μου το σκοτάδι και τα τεχνητά φώτα για να δώσω μια δραματικότητα και ένα μυστήριο.

Ανάδειξη φωτισμού

Οι νυχτερινές μου λήψεις εστιάζουν στο σχεδιασμό φωτισμού της αρχιτεκτονικής κατασκευής

Αντανακλάσεις

Δίνω ιδιαίτερη έμφαση στα οπτικά εφέ που δημιουργεί η θάλασσα, μια πισίνα, η βροχή ή οι γυάλινες επιφάνειες.

Τονική αντίθεση

Μέσα από τα κάδρα που δημιουργώ ενισχύεται η αντίθεση και η γεωμετρία, καθώς και η σχέση του κτιρίου με τον περιβάλλοντα χώρο.

Οι νυχτερινές εικόνες είναι η αγαπημένη μου κατηγορία λήψεων όταν φωτογραφίζω αρχιτεκτονικά. Επιδιώκω να δουλεύω κυρίως μέσα σε εκείνο το χρονικό διάστημα όπου η ένταση των φώτων ενός κτιρίου εξισορροπείται με το εξωτερικό φως της ημέρας. Όμως, όλα αυτά απαιτούν προσεκτική προετοιμασία, συνέργεια και καλό συντονισμό, από όλους όσους εμπλέκονται στη φωτογράφιση. Χαίρομαι πολύ όταν το αποτέλεσμα με δικαιώνει κάθε φορά που παραδίδω ποιοτικές φωτογραφίες που αναδεικνύουν τη μοναδικότητα της αρχιτεκτονικής.

Εξειδικευμένος φωτογραφικός εξοπλισμός

Καθόλη τη διάρκεια της επαγγελματικής μου καριέρας πάνω στην αρχιτεκτονική φωτογραφία, βασικό μου μέλημα ήταν πάντα η αποφυγή παραμορφώσεων (Keystone Effect)

Κατά τη διάρκεια της φωτογράφισης όταν η κάμερα δεν είναι παράλληλη με το κτίριο, προκύπτουν παραμορφώσεις, όπου οι κάθετες γραμμές (όπως τοίχοι και παράθυρα) φαίνονται να κλίνουν προς τα μέσα ή προς τα έξω. Για να αποτραπούν αυτές οι παραμορφώσεις, η κάμερα πρέπει να είναι πρώτα αλφαδιασμένη και με τη χρήση των επαγγελματικών φακών tilt-shift που χρησιμοποιώ διορθώνονται όλες οι παραμορφώσεις.

Χρήση κατάλληλων φακών

Ο φωτογραφικός μου εξοπλισμός περιλαμβάνει μια μεγάλη γκάμα από επαγγελματικούς φακούς με τους οποίους δουλεύω ανάλογα πάντα με την περίσταση.

Οι φακοί που χρησιμοποιώ και είναι ιδανικοί στις φωτογραφήσεις που πραγματοποιώ στα αρχιτεκτονικά projects μου, είναι οι ακόλουθοι:

Ευρυγώνιοι είναι συνήθως απαραίτητοι για τη φωτογράφιση μεγάλων κτιρίων ή εσωτερικών χώρων, αλλά η χρήση τους απαιτεί προσοχή, καθώς μπορεί να μου δημιουργήσουν παραμορφώσεις στις γωνίες.

Φακοί tilt-shift είναι εξαιρετικοί για την αποφυγή παραμορφώσεων και τη διόρθωση της κλίσης των κτιρίων, ενώ μου επιτρέπουν μεγαλύτερη ευελιξία στη σύνθεση.

Τηλεφακοί μεσαίας και μεγάλης εστιακής απόστασης. Οι φακοί αυτοί έχουν την ιδιότητα να απομονώνουν λεπτομέρειες, διακοσμητικά στοιχεία, επιφάνειες, υφές κ.α. Η μεγάλη επαγγελματική εμπειρία που διαθέτω με έχει βοηθήσει στο να χειρίζομαι εξαιρετικά αυτή τη κατηγορία των φακών με τους οποίους πετυχαίνω άριστα αποτελέσματα στις αρχιτεκτονικές φωτογραφίσεις που αναλαμβάνω.

Editing (Image Post Refinement)

Σε όλες τις επαγγελματικές φωτογραφήσεις που πραγματοποιώ η ψηφιακή επεξεργασία των επιλεγμένων εικόνων είναι απαραίτητη για τη βελτίωση της φωτεινότητας, της αντίθεσης, της ευκρίνειας και τη σωστή απόδοση των χρωμάτων. Η διόρθωση παραμορφώσεων (που μπορεί να προκύψουν λόγω της γωνίας λήψης ή του φακού) είναι συχνά αναγκαία στη διόρθωση της προοπτικής. Για να διασφαλίσω ότι η απεικόνιση του χώρου θα αποδοθεί σωστά και αντικειμενικά, χωρίς τεχνικές ατέλειες ή χρωματικές υπερβολές, συνεργάζομαι με εξειδικευμένους επαγγελματίες που δραστηριοποιούνται αποκλειστικά στο πάνω στην ηλεκτρονική επεξεργασία εικόνων (editing) στους οποίους δίνω σχολαστικά guidelines με βάση των οποίων θα διαχειριστούν τα αρχεία μου.. Κι αυτό γίνεται γιατί χρειάζεται να έχουν μια πλήρη και ολοκληρωμένη εικόνα της αρχιτεκτονικής των χώρων.

Δείτε εδώ μερικά παραδείγματα πριν και μετά την επεξεργασία

Επίλογος

Η σχέση της αρχιτεκτονικής φωτογραφίας με την τουριστική φωτογραφία είναι στενή και αλληλένδετη. Στην αρχιτεκτονική φωτογραφία εστιάζω κυρίως στην αποτύπωση της αισθητικής, της μοναδικότητας, της κατασκευαστικής και της λειτουργικής πλευράς των κτιρίων και άλλων δομών, με σκοπό να προβάλω την αισθητική αξία των αρχιτεκτονικών κατασκευών, αλλά και τη σχέσης τους με το περιβάλλον. 

Όταν έρχεται η ώρα της ανάθεσης φωτογράφισης ενός αρχιτεκτονικού project, η συνεργασία μου με τους συντελεστές του έργου (αρχιτέκτονες, σχεδιαστές εσωτερικών χώρων, διακοσμητές, κατασκευαστικές εταιρείες), είναι συνεχής και στενή. Μόνο έτσι θα μπορέσω να πιάσω τους στόχους που μου έχουν θέσει, για να το αποδώσω σωστά και να παραδώσω άρτιες εικόνες, τόσο σε επίπεδο αισθητικής όσο και σε επίπεδο τεχνικής.